Succesvolle omslag naar zelfsturende teams bij VVT-instelling Amstelring Wijkzorg

Eerder was te lezen dat VVT-instelling Amstelring Wijkzorg, onderdeel van de Amstelringgroep, besloot om in één klap alle 42 wijkteams zelfsturend te maken. De eerste peilingen leken veelbelovend! Het medewerkersonderzoek heeft inmiddels plaatsgevonden en de resultaten zijn bekend. De score op hoe de werkwijze wordt beoordeeld, is gestegen van een 6,2 naar maar liefst een 7,6. Het is nu tijd om de evaluerende resultaten met u te delen. Waar mag Amstelring Wijkzorg trots op zijn? En wellicht nog veel interessanter, waarin schuilen de uitdagingen?

Klap op de vuurpijl

Effectory heeft de medewerkers van Amstelring Wijkzorg gevraagd hoe zij de oude (traditionele) werkwijze beoordelen. Deze werkwijze werd door hen beoordeeld met een 6,2. De nieuwe werkwijze, het zelfsturend en wijkgericht werken, wordt maar liefst met een 7,6 beoordeeld. Een opmerkelijk verschil. Volgens de medewerkers lijkt er geen twijfel mogelijk of er sprake is van een succesvolle omslag naar zelfsturende teams. De verbetering in het werk ten opzichte van de oude situatie is aanzienlijk vergroot. Maar ook de vertrouwensband met de cliënt is verbeterd. Noemenswaardig is ook het grote vertrouwen dat medewerkers hebben in de organisatie. Dat is bijzonder na een ingrijpende verandering, waarbij alle leidinggevenden zijn verdwenen waarop de medewerkers voorheen leunden.

Uitdaging 1: Forming, storming, norming, performing

Het is een uitdaging om medewerkers goed te begeleiden door de verschillende fasen ten tijde van verandering. De meeste teams zitten na zes maanden tussen de conflictfase (forming) en de fase waarin wordt samengewerkt (storming). Kety de Kwaasteniet, manager Wijkzorg, zegt hierover: "Het 'survivallen' in de storming fase hoort erbij. Medewerkers moeten er 'even' doorheen. Het moet alleen niet te lang duren. Het 'overleven' waar sommige teams nog in zitten kost hen veel energie. De pilotteams die als eerste overgingen naar wijkgericht werken, zitten na twaalf maanden in de performing fase en werken als geoliede machines. Missie geslaagd!"

Uitdaging 2: De rol van de coach

Bij de invoering van het wijkgericht werken door middel van zelfsturende teams zijn drie coaches aangesteld. De coaches begeleiden de teams en hebben een multifunctionele rol. De scores van de coaches vielen met een 6,4 wat tegen. Kety de Kwaasteniet legt uit: “Het is jammer dat de coaches niet de waardering ontvangen die ze in mijn ogen moeten krijgen. Je kunt het echter ook anders bekijken. Uit het medewerkersonderzoek komt naar voren dat medewerkers meer oplossingen verwachten van hun coach. Oplossingen die medewerkers eerst van hun leidinggevende kregen. Maar dat is nou net niet wat we willen. We verlangen van de teams dat ze zelf met oplossingen komen. De rol van de coach is die van een procesbegeleider, het bieden van handvatten.” De uitdaging zit hem in: ‘Hoe actief coach je een team bij het opstarten?’. Volgens Kety de Kwaasteniet zit het voornamelijk in het scheppen van verwachtingen. Er moet meer duidelijkheid komen over wat ze van hun coach kunnen verwachten en wat niet.

Uitdaging 3: Waardering

Bij het ontstaan van zelfsturende teams is waardering vaak niet belegd. Medewerkers ontvangen geen waardering meer van hun leidinggevende, dus van wie dan wel? Uit het medewerkersonderzoek blijkt dat medewerkers nog een grote behoefte hebben aan waardering van bovenaf. Het zou mooi zijn als de medewerkers zelf leren om elkaar in het team meer waardering te geven. Hoe zorg je in zelfsturende teams dat medewerkers zich gewaardeerd voelen? Kety de Kwaasteniet: “Naar aanleiding van de uitkomsten van dit medewerkersonderzoek gaan we een bijeenkomst met de teams organiseren waarin dit een van de gesprekspunten zal zijn.”

Uitdaging 4: Werk-privé balans

Uit het onderzoek blijkt eveneens dat veel medewerkers het gevoel hebben dat ze veel in hun eigen tijd moeten doen. Is dit wenselijk en hoe lang is die situatie houdbaar? Hoe behoud je een gezonde werk-privé balans? Kunnen medewerkers dat zelf oplossen? Bij andere organisaties met zelfsturende teams zien we deze uitdaging ook terug. Buurtzorg vindt bijvoorbeeld dat medewerkers zelf verantwoordelijk zijn voor hun werk-privé balans. Kety de Kwaasteniet: “Dat klopt, maar teamleden kunnen elkaar hier ook bij helpen. Bijvoorbeeld als gesignaleerd wordt dat één van de collega’s te veel teamtaken op zich neemt. De coach kan het team helpen om dit bespreekbaar te maken.”

Tot slot

Amstelring Wijkzorg mag trots zijn op de resultaten die naar voren zijn gekomen uit het medewerkersonderzoek! Kety de Kwaasteniet: “Ik kijk terug op een ingrijpende periode van verandering, maar ik ben heel erg trots op hetgeen dat door de verschillende teams is bereikt. Het is mooi om te zien dat als je, ook in een bestaande (klassieke) organisatie, zorgprofessionals meer ruimte en vertrouwen geeft er meer oplossend vermogen komt. Met als gevolg dat de kwaliteit van zorg en zelfs de financiële resultaten verbeterd worden!”